[SP] Subkultury neonazistowskie, skinheadowskie, kibolskie a zorganizowana grupa przestępcza

Oskarżonych łączyła więź ideologiczna, związana z ich poglądami, które można zdefiniować jako skrajnie nacjonalistyczne, rasistowskie i neonazistowskie. Łączyły ich wspólne poglądy, sposób bycia, ubiór, zachowanie, zainteresowanie tą samą muzyką, wyrażająca w warstwie słownej i muzycznej poglądy oskarżonych. Nie ma powodów, by nie łączyć oskarżonych ze środowiskiem polskich neonazistów, a niektórych z nich także z subkulturą polskich skinheadów oraz subkulturą grup kibiców piłkarskich. Świadczą o tym wyniki przeszukania w mieszkaniach oskarżonych, ujawnione w nich przedmioty, naklejki, plakaty, zdjęcia i nagrania muzyczne. Z samego faktu identyfikowania się oskarżonych ze środowiskiem neonazistowskim, skinheadowskim lub grupami kibiców piłkarskich nie można łączyć istnienia zorganizowanych grup przestępczych. Aby to stwierdzić potrzeba realnych przesłanek wskazujących na istnienie więzi, które penalizuje art. 258 k.k.

Jeżeli chodzi o subkultury o charakterze neonazistowskim, skinheadowskim lub subkultury grup kibiców piłkarskich, to popełnianie przestępstw (nawet groźnych) przez sympatyków tych grup, w tym przestępstw przeciwko porządkowi publicznemu, wcale nie musi świadczyć o istnieniu zorganizowanych grup przestępczych. Chodzi o to, że uczestnicy subkultur identyfikują się z ideałami i poglądami wyrażanymi przez te grupy, a także prezentowanymi przez te grupy wzorcami zachowań kulturowych i społecznych. Może się to wyrażać nie tylko w sposobie życia, wyglądzie zewnętrznym, ubiorze, ale także w prezentowanych na zewnątrz poglądach i zachowaniach dostrzegalnych przez społeczeństwo. Mówiąc wprost, uczestnicy subkultur mogą postępować publicznie tak, jak oczekiwaliby tego od nich inni uczestnicy subkultury, nawet bez żadnych ram organizacyjnych, by tego rodzaju czynów się dopuszczać, a także bez świadomości istnienia zorganizowanych grup przestępczych i chęci uczestniczenia w nich (w tym np. propagując publicznie totalitarny ustrój państwa, manifestując publicznie nienawiść narodowościowa, rasową, wyznaniową, ze względu na odmienność poglądów politycznych lub ze względu na przynależność do tzw. mniejszości seksualnych i innych i nawołując do nienawiści lub znieważając z wymienionych powodów). Nie można bowiem identyfikować subkultury z zorganizowaną grupą przestępczą.

Biegły z zakresu socjologii D. L. jednoznacznie stwierdził, że ruch neonazistowski w Polsce jest środowiskiem niesformalizowanym, bez dającej się wyodrębnić trwałej struktury organizacyjnej, w którym zakonspirowane są jedynie sympatyzujące z nim jednostki, nieujawniające swoich poglądów oraz danych personalnych. Osoby identyfikujące się z tym ruchem komunikują się, spotykają po to, by rozmawiać, wymieniać się poglądami, wspólnie spożywać alkohol, słuchać muzyki, „by dobrze się czuć w towarzystwie osób o podobnych poglądach”. Osoby te tworzą swoistą subkulturę. Środowisko neonazistowskie odznacza się internacjonalizmem, a więc międzynarodowymi kontaktami z osobami i środowiskami o tożsamych poglądach i organizowaniem wspólnych przedsięwzięć.

Działalność ruchu neonazistowskiego w Polsce przybiera dwie formy. Pierwszą z nich jest prezentowanie poglądów poprzez formułę wymyśloną w latach 80-tych ubiegłego wieku, polegającą na adaptacji ideologii nazistowskiej do współczesnych realiów, a drugą formą produkcja i dystrybucja muzyki oraz organizacja koncertów. Jednocześnie osoby sympatyzujące z tym ruchem nie identyfikują się z żadnym konkretnym środowiskiem albo też z żadną organizacją działającą legalnie.

W warunkach demokratycznego państwa prawa, nie jest karalne identyfikowanie się z jakąkolwiek subkulturą, w tym ze środowiskiem neonazistowskim, skinheadowskim lub grupami kibiców piłkarskich. Nie jest także karalne posiadanie poglądów akceptujących totalitarny ustrój państwa, a nawet nienawiść narodowościowa, rasową, wyznaniową, ze względu na odmienność poglądów politycznych lub ze względu na przynależność do tzw. mniejszości seksualnych i innych. Zachowania te zostały ocenione przez ustawodawcę jako groźne społecznie dopiero, gdy są wyrażane publicznie w warunkach art. 256 k.k. i art. 257 k.k. lub polegają na produkowaniu, utrwalaniu lub sprowadzaniu, nabywaniu, przechowywaniu, posiadaniu, prezentowaniu, przewożeniu lub przesyłaniu druku, nagrania lub innego przedmiotu, zawierającego treść określoną w art. 256 § 1 k.k. w celu ich rozpowszechnienia.

Wyrok SA we Wrocławiu z dnia 7 marca 2013 r., II AKa 398/12, Standard: 942 www.standardyprawa.pl

Data publikacji: 2017-11-20